Johannes Georgius Bruchius


J.G. BruchiusJ. G. Bruchius

Johannes Georgius Bruchius was Scherm- of Vechtmeester aan de Universiteit van Leiden. Hij was ook de schrijver van het boek "GRONDIGE BESCHRYVINGE van de Edele ende Ridderlijcke SCHERM- ofte WAPEN-KONSTE". Dit is een uitgebreide verhandeling over de kunst van het schermen met rapier, welke is geïllustreerd met duidelijke gravures. Bruchius' verhandeling werd gedrukt door Abraham Verhoef in Leiden in 1671, en herdrukt door Daniel van den Dalen in Amsterdam in 1676, zoals te zien in de bibliografische gegevens voor dit exemplaar in de collectie van het Getty Museum. In deze herdruk is op de titelpagina een strip geplakt, waarop de naam van de drukker, en het jaar waarin het boek gedrukt is, aangepast worden. Er zijn exemplaren van Bruchius' verhandeling te vinden waarin het portret van de auteur ofwel is uitgevoerd door Van Someren (linksboven), of door Wallerant Vaillant (rechtsboven - foto gemaakt door Eli Steenput). Ondanks deze verschillen, hebben alle exemplaren echter dezelfde voorpagina, waarop staat dat ze gedrukt zijn door Abraham Verhoef in Leiden in 1671. Het exemplaar in het Getty bevat het portret gemaakt door Vaillant.

Bruchius kwam uit Zweibrücken, waar hij waarschijnlijk geboren werd rond het jaar 1630. In de opdracht van zijn Scherm- ofte Wapen-Konste, vertelt Bruchius ons dat hij als schermmeester actief was in Nederland vanaf 1655. In dat jaar kwam hij vanuit Heidelberg, waar hij al sinds 1653 werkte als schermmeester, naar Utrecht, waar hij zijn kunst "met alle lof" beoefende tot 1660. Zijn komst naar Utrecht in 1655 lijkt bevestigd te worden door een vermelding in de resolutiën van de Vroedschap van Utrecht, op 6 maart 1655, waarin het volgende staat: "De Vroetschap heeft opt versoeck van eenige Duytse Graven ende Edelen mr. Georgh Broeck gepermitteert sijne schermconst bij provisie publiquelijck tíexerceren ende leeren, voor den tijdt van drie maenden, designerende hem daertoe de corps de guarde vant Bisschopshoff." Vanuit Utrecht verhuisde Bruchius vervolgens naar Leiden, waar hij benoemd werd tot schermmeester aan de zeer beroemde Universiteit daar. Hij hield deze positie in ieder geval tot 1671 (het jaar waarin zijn boek gepubliceerd werd). Van Johann Andreas Schmidt, die later een verhandeling over het schermen schreef met de titel "Leib-beschirmende und Feinden Trotz-bietende Fecht-Kunst", wordt gezegd dat hij een student van Bruchius was in Amsterdam. Zijn boek, dat gepubliceerd werd in Nürnberg in 1713, is erg interessant omdat het grote gelijkenis vertoont met Bruchius' "Grondige Beschryvinge" wat betreft inhoud, opbouw, en schrijf- en schermstijl. Toch is er verder geen bewijs dat Bruchius ooit in Amsterdam lesgegeven heeft. Zoals te zien in de resolutiŽn van de Vroedschap van Utrecht, keerde Bruchius in 1680 terug naar Utrecht om daar weer les te gaan geven. Bruchius was een schermmeester in Utrecht tot zijn overlijden in 1717 of 1718.

Uit de introductie van Bruchius' verhandeling weten we dat hij bekend was met andere schermmeesters die voor hem boeken gepubliceerd hadden. Hij refereert namelijk zowel naar de Italiaanse schermmeester Salvator Fabris, als naar de Antwerpenaar Girard Thibault (die zijn "Academie de l'Espée" in het Frans geschreven had). Over Thibaults "Academie de l'Espée" schrijft Bruchius verder: "hoewel dat Werck in sijn selven Loff-waerdig is: soo is nochtans die manier van Circkel-vechten, die hy daer in wijt-loopigh beschrijft, in dese Dagen buyten gebruyck geraeckt, soo van wegen de moeyelijckheyt die daer aen vast is, als oock om dat nu niemant soo veel tijdts (als wel voor dese de Oude Lief-hebbers gedaen hebben) daer aen te kost leggen wil, 'twelck te beklagen is". De schermkunst zoals beschreven door Bruchius lijkt dan ook veel meer op de oudere Italiaanse schermstijl beschreven door Salvator Fabris en op latere Duitse schermstijlen met rapier of met degen die afgeleid zijn van Fabris' kunst, dan op de 41 jaar eerder gepubliceerde, en op de Spaanse La Verdadera Destreza gebaseerde schermkunst beschreven in Thibaults "Academie de l'Espée".

Een geïllustreerde transcriptie van Bruchius' "GRONDIGE BESCHRYVINGE van de Edele ende Ridderlijcke SCHERM- ofte WAPEN-KONSTE" is hier verkrijgbaar.
De door Reinier van Noort in 2009 gemaakte Engelse vertaling van Bruchius' boek vindt u hier.

Bronvermelding:
Bruchius, Johannes Georgius, 1671, Grondige Beschryvinge der Edele ende Ridderlijcke SCHERM- ofte WAPEN-KONSTE, Leiden.
Kernkamp, Dr. G. W., 1936, ACTA ET DECRETA SENATUS - Vroedschapsresolutiën en andere bescheiden betreffende de Utrechtse Academie, Utrecht, p. 314.
Schäfer, Jan, Fechtgeschichte Blog over Johannes Georgius Bruchius
Schäfer, Jan, Fechtgeschichte Blog over Johann Andreas Schmidt
Vermelding van een exemplaar van Bruchius' verhandeling in de catalogus van het Getty Museum.
Veiling van een exemplaar van Bruchius' verhandeling.


Copyright 2010, 2012-2013 School voor Historische Schermkunsten.